WYKAZ  OBIEKTÓW  BUDOWLANYCH  W  TATRACH

- Wiele obiektów do dziś istniejących było wiele razy przebudowane, czasem zupełnie zmieniając konstrukcję i bryłę w stosunku do podanej pierwotnej daty powstania.

- Nie podejmowałem tematu szałasów nie istniejących i polan na których niegdyś były, chociaż odgrywały one najważniejszą i pierwotną rolę w zagospodarowaniu Tatr

- xxxxxxx - obiekty istniejące

  xxxxxxx - obiekty już nie istniejące

- przy określeniu "obiekt budowlany" ???, należy rozumieć budynki zidentyfikowane na mapach i brak informacji o ich przeznaczeniu

 

DOLINA

OBIEKT

UWAGI

 

       
Dol. Białej Wody szałas przy Rówienkowym Potoku    
(1877 - 1923) - domek dla turystów A. Salomona, potem gajówka na Pol. pod Wysoką spłonął  
(1925 - 1926) - schronisko KCST na Pol. pod Wysoką spłonęło
       
Dol. Białki szałasy: za Pol. Bała Woda, w Dol. Rozpadliny, 
(1908 - ???) - leśniczówka wraz z posterunkiem węgierskiej żandarmerii na Łysej Polanie    
leśniczówka TANAP na Pol. Białej Wody  
1925 - budynki przejścia granicznego przy Łysej Polanie    
1956 - góralski budynek (obecnie restauracja) przy Łysej Polanie po stronie słowackiej    
strażnica SG przy Palenicy Białczańskiej    
leśniczówka Roztocka na Niżniej Polanie pod Wołoszynem    
budynki Zarządu Dróg w pobliżu Wodogrzmotów    
       
Dol. Bielskiego Potoku 1958/64 - dom wczasowy "Magura"    
       
Dol. Bobrowiecka domek robotników leśnych przy wylocie doliny
       
Dol. Borowej Wody leśniczówka przy Wyżniej Przeł. Huciańskiej
       
Dol. Bystra szałasy przy: Pol. Hradek, Pol. Wyżnie Koszarzysko    
       
Dol. Bystrej (1766 - 1890) - Huta z zabudowaniami oraz dwór w Kuźnicach rozebrano, pozostał jeden budynek  
szałasy na Hali Goryczkowej  
szałasy w Dol. Jaworzynki, na Pol. Kalatówki    
(1889 - 1925) - schron na Przeł. pod Kopą Kondracką  
1898 - Klasztor Albertynek    
(1902 - 1977) - Klasztor Albertynów spłonął  
1904/08 - budynek ujęcia wody pitnej dla Zakopanego    
(1910 - 1911) - szałas jako schroniska w Dol. Kondratowej zniszczyła lawina  
(1911 - ???) - szałas przystosowany dla turystów na Kalatówkach ???
(1911/12 - podczas wojny) - schronisko na Kalatówkach  
(1913 - ???) - schronisko w Dol. Kondratowej zniszcz. i rozebrane  

1935 - Stacja meteo, kolejka linowa na Kasprowy Wierch, budynki w: Kuźnicach, na Myślenickich Turniach, Kasprowym Wierchu

 

(1935 - 1956) - schronisko w Dol. Goryczkowej, na Niżniej

                         Goryczkowej Równi (schronisko J. Polaka)

zniszczone przez lawinę
1938 - schronisko (hotel) na Kalatówkach    
1948 - schronisko na Kondratowej Polanie w Dol. Kondratowej  
1985 - Klasztor Albertynów odbudowany  
       
Dol. Chochołowska

szałasy i szopy na Polanach: Chochołowska, Jaworzyna, Jamy,

Wyżnia Dudowa Rówień, Pod Jaworki, Tyrałówka, Kryta, Przysłop,

   
(1911 - 1925) - schron narciarski u wylotu Dol. Starorobociańskiej zniszczony  

(1932 - 1945) - schronisko na Pol. Chochołowskiej

spalone
(1936 - 1945) - schronisko na Pol. Huciska spalone  
1936 - schronisko Blaszyńskich przy Wyż. Bramie Chochołowskiej 2 krotnie podpalane, ale odbudowane. Obecnie leśniczówka TPN  

(1938 - 1946) - schronisko na Starorobociańskiej Równi w

                          Dol. Starorobociańskiej

spalone  
1951 - schronisko na Pol. Chochołowskiej  
       
Dol. Cicha Liptowska leśniczówka przy Ubogiej Polanie
dwa obiekty budowlane w dolinie przed Zadnią Doliną Cichą ???
obiekt budowlany u wylotu Dol. Tomanowej Liptowskiej ???  
parę obiektów budowlanych w rejonie wylotu doliny ???  
       
Dol. Cicha Orawicka leśniczówka
       
Dol. Czarna Bielska obiekt budowlany ???  
       
Dol. Czarna Rakuska (1892 - 1930) - schron "Domek Tokarzy" zniszczona 
1932 - schronisko pod Szarotką (chata Plesnivec)  
obiekt budowlany u wylotu doliny ???  
       
Dol. Czarnego Potoku obiekt budowlany przy Starej Polanie ???  
       
Dol. Drabina (1883 - ???) - schron ???
budynek związany z Jaskinią Bielską    
       
Dol. Furkotna (1936 - 1956) - schronisko w Dol. Furkotnej spłonęło  
1944 - schronisko pod Soliskiem   
       
Dol. Filipka szałasy remontowane
(1887 - 1898) - chronisko na Czerwonych Brzeżkach
dyżurka TOPR na Wiktorówkach
kościółek na Wiktorówkach
       
Dol. Hlina trzy obiekty budowlane ???
       
Dol. Jałowiecka koniec XIX w. - gajówka u wylotu doliny
schronisko przy Pol. Czerwieniec, należące do HS
kilka dacz przy Pol. Czerwieniec
       
Dol. Jamnicka szałas liptowski na Pol. Młaczki
(1929 - ???) - schronisko w zach. zboczu Niżniej Magury
obiekty budowlane: na Pol. pod Młaczkami, za Masłowym Żlebem, pod Smrekiem (w dolinie) ???

       
Dol. Jaworowa szałas na Pol. Gałajdowej    

domek myśliwski i gajówka Hohenloego

???  
leśniczówka na Pol. Gałajdowej    
dwa obiekty przy wylocie Dol. Szerokiej ???
obiekt budowlany w dolnej części doliny ???
obiekt budowlany  związany z ujęciem wody pitnej ???
       
Dol. Kempy szopa u wylotu doliny    
       
Dol. Kieżmarska

(1876 - 1880) - schronisko na Wspólnej Pastwie w 

                         Dol. Przednich Koperszadów

przeniesione nad Zielony Staw  
(1880 - 1883) - schronisko nad Zielonym Stawem spłonęło  
(1884 - 1890) - schronisko nad Zielonym Stawem spłonęło  
1895/97 - schronisko nad Zielonym Stawem   
(1897 - ???) - budynek Zakładu Olejków Eterycznych, poniżej Wlk. Białego Stawu ???
(1903 - 1923) - schronisko na Rzeżuchowej Pol. (Zimnej Studni) rozebrane 
(1922 - 1942) - schronisko "Vtrubova chata" przy Białym Stawie rozebrane
(1925 - 1947) - pensjonat "Biała Woda" na Pol. Zbójnickiej spłonęło 
(1933 - 1958) - schronisko na Rzeżuchowej Pol. (Zimnej Studni) rozebrane
(1942 - 1974) - schronisko "Kieżmarska chata" przy Białym Stawie spłonęło
(1912 - 1969) - schronisko, potem służące robotnikom leśnym rozebrano  
  chata na Zihlavniku    
0biekt budowlany w rejonie Zimnej Studni ???
     
Dol. Koprowa

(1895 - 1924) - schronisko w Ciemnych Smreczynach, zbudowane

                          przez Towarzystwo Tatrzańskie

spłonęło
(1912 - 1969) - najpierw leśniczówka, od 1925 schronisko, po wojnie jako obiekt dla robotników leśnych rozebrane  
(1880 - lata międzywojenne) - szopa/schronisko w Dol. Niefcyrki ???
(1880 - 1909) - domek myśliwski w Dol. Niefcyrki spłonął  
       
Dol. Kościeliska 2 poł. XIX w. - kapliczka zbójnicka na Starych Kościeliskach    
szałasy na Polanie Stoły    
2 poł. XIX w - budynek dworski ???  
 2 poł. XIX w. - osada górnicza na Starych Kościeliskach zniszczone  
(1887 - ???) - altana pod Pisaną, odbudowana w 1907    
(???) - altana pod Smytnią, przeniesiona w 1892    
(1890 - 1926) - gospoda na Starych Kościeliskach ???  
(1910 - 1945) - schronisko na Młyniskach w Dol. Pysznej spalone
(1931 - 1945) - domek z bufetem na Pol. Pisanej spalony  

(1933 - 1987) - schronisko przy Przysłopie Miętusim w

                         Dol. Mietusiej

przebudowany z szałasu, spalone

 
(1946 - 1987) - bufet i GOPR wysadz. w powietrze  
1949 - schronisko na Małej Polanie Ornaczańskiej  
szałasy na Wyżniej Kirze Miętusiej    
budynek TPN w Dol. Pysznej    
       
Dol. Lejowa

szałasy na Polanach: Niżnia Kominiarska, Kominiarski Przysłop,

                                 Huty Lejowe, Jaworzyna Lejowa

   
       
Dol. Łatana (1923 - 1926) - schronisko u wylotu doliny spłonęło
budynek leśnictwa
       
Dol. Łomnicka 1914 - schronisko "Skalnata chata", najpierw 1841 koleba osłonięta kamieniami, potem w 1914 r. koleba zamknięta betonową podmurówką z drzwiami i oknami, w1932 przebudowana w izbę noclegową, w 1935 przebudowana do rozmiarów schroniska  
1935 - budynki kolejki na Łomnice (górny odcinek w 1940 r.)    
1937 - budynek, najpierw jako bufet, potem dla Horskiej Słuzby  
1940/43 - obserwatorium w dolinie    
1956 - obserwatorium na Łomnicy    

(??? - lata międzywojenne) - schronisko MKE, przy ścieżce do 

                                            Tatrzańskiej Łomnicy

   
pawilon TANAP    
pawilon Horskiej Słuzby    
schronisko i punkt startowy trasy saneczkowej    
       
Dol. Małej Łąki szałasy pasterskie na Wielkiej Polanie Małołąckiej ???  
budynek TPN pod Przysłopem Miętusim    
       
Dol. Małej Zimnej Wody (1898 - ???) - robotnicza chata, magazyn i obiekt wypoczynkowy ???
1943 - schronisko Chata Zamkowskiego  
       
Dol. Międzyścienna 2 szałasy    
obiekt budowlany ???  
       
Dol. Mięguszowiecka (1879 - 1880) - schronisko MKE spłonęło  
(1881 - 1890) - schronisko  spłonęło  
(1892 - 1897) - schronisko  rozebrane  
(1899 - 1962) - schronisko chata kpt. Moravki nad Popradzkim Stawem zawaliło się pod wpływem śniegu  
(1922 - 1964) - drugi budynek schroniska chaty kpt. Moravki spłonęło
1933 - schronisko pod Rysami w Dol. Żabiej Mieguszowieckiej  
1961 - schronisko nad Popradzkim Stawie
       
Dol. Olczyska szałasy i szopy na Pol. pod Kopieńcem, Pol. Olczyskiej, Królowej Polanie    
       

Dol. Pięciu Stawów Polskich

ok. XVII w - szałas kamienny  odnowiony w 1986 

(1876 - ???) - schronisko nad Małym Stawem 

   

(1898 - ???) - schronisko nad Małym Stawem 

 

(1925/26 - 1945) - schronisko nad Małym Stawem 

spłonęło

1946/47 - schronisko nad Małym Stawem, obecnie strażnik. TPN

 

1948/53 - schronisko nad Przednim Stawem 

       
Dol. Pięciu Stawów Spiskich 1898/99 - schronisko Chata Tery'ego  
       
Dol. Pod Koszary szopa    
2 obiekty budowlane w dolinie i 1 na Tokarskiej Przełęczy ???  
       
Dol. Raczkowa schron/szałas na Pol. Klin odbudow. w 1995 r.  
(1934 - 1944) -schronisko "Prybylińska chata" u wylotu doliny spłonęło
osada turystyczna Pod Uboczą
leśniczówka u wyloty doliny
punkt informacyjny TANAP u wylotu doliny    
kilka ośrodków wypoczynkowych u wylotu doliny    
obiekty budowlane: 2 pod Małymi Otargańcami, 1 na Pol. Ostrica, 1 na Pol. Niżnia Łąka ???  
       
Dol. Rohacka (1883 - 1944) - schronisko strzeleckie przy Tatliakowym Stawie spłonęło
(1933 - 1944) - schronisko (w stylu chałupy orawskiej) przy Tatliakowym Stawie (Czarnej Młace) spłonęło
(1941 - 1944) - schronisko "Tatliakowa chata" przy Tatliakowym Stawie spłonęło
(1946/47 - 1963) - schronisko "Tatliakowa chata" przy Tatliakowym Stawie spłonęło
"bufet rohacki" przy Tatliakowym Stawie, niegdyś pomieszczenie gospodarcze (narciarnia) "Tatliakowej chaty" 
chatka Horskiej Służby przy Niżnim Stawie Rohackim
       
Dol. Roztoki XIX w - szopa w Nowej Roztoce

(1900 - ???) - schron pod Wlk. Siklawą, odbudowano w 1905

   
1911/12 - schronisko im.W. Pola w Starej Roztoce na granicy Dol.  Białki i wylotu Dol. Roztoki parokrotnie przerabiane  
       
Dol. Rybiego Potoku (1836 - 1865) - nie zagospod. schronisko nad Morskim Okiem    
(1874 - 1898) - schronisko TT im. St. Staszica, nad Morskim Okiem  

1890/91 - dawniej wozownia obok schroniska, obecnie jako

"stare schronisko" w pobliżu Morskiego Oka

 
(1890/91 - 1898) - schronisko nad Morskim Okiem spłonęło  
(1894 - ???) - schron w Dol. za Mnichem, przeniesiony w 1902  
(1896 - 1930) - schronisko Burowej w pobliżu Morskiego Oka zlikwidowano 
(1904 - 1905) - schron nad Czarnym Stawem pod Rysami zniszczony
1907/08 - hotel górski TT, obecnie jako "nowe schronisko" wybudowane w stylu zakopiańskim
szałas w Dol. za Mnichem, zburzony w 1968 r.
budynek żandarmerii  ???  
bufet przy Włosienicy    
pole namiotowe PZA na Pol. Szałasiska    
(??? - 2004) - dawny budynek parkingowy, potem schron zimowy PZA na Włosienicy  
leśniczówka "Wanta" przy wylocie Dol. Rybiego Potoku  
obiekt budowlany w pobliżu Polanki pod Uboczą     
       
Dol. Siwa obiekt budowlany przy Pol. pod Białą Skałą ???
obiekt budowlany przy wylocie doliny ???  
       
Dol. Spadowego Potoku obiekt budowlany przy szlaku na Biała Skałę ???
       
Dol. Staroleśna 1907/08 - schronisko Zbójnicka Chata, odbudowana w 2000 r.  
(1998 - 2000) - małe zastępcze schronisko w czasie odbudowywania Staroleśnej Chaty po jej pożarze w 1998 r. rozebrane
       
Dol. Strążyska 2 szałasy na Pol. Strążyskiej
(1886 - ???) - altana pod Kominami, przeniesiona w 1895, przebudowano w 1907    
1893/94 - leśniczówka TPN przy Pol. Młyniska
(1894 - ???) - altana pod Siklawicą    
(1901 - ???) - altana na Czerwonej Przełęczy    
bufet góralski a Pol. Strążyskiej
       
Dol. Sucha (pod Osobitą) obiekt budowlany ???
       
Dol. Sucha Zuberska obiekt budowlany ???
       
Dol. Suchej Wody Gąsienicowej (1885 - 1920) - schronisko nad Czarnym Stawem Gąsienicowym spłonęło
(1889 - 1927) - schron na Psiej Trawce    
(1890 - 1924) - schron na Świnickiej Przełęczy  
(1894 - ???) - schronisko (przystosowane szałasy) na Hali Gąsienicowej  
(1896 - 1930) - schronisko nad Zielonym Stawem przeniesione po1907   
(1905 - lata 20-ste) - schron nad Czarnym Stawem Gąsienicowym    
(przed II wojną ) - nie dokończone schronisko Eugeniusza Sieczki  
1921/25 - schronisko "Murowaniec"  
(1928/29 - 1967) - schronisko Wyżnie, "Góralskie" rozebrane  
1937 - Obserwatorium meteorologiczne najwyżej poł. Polsce  
schron nad Krzyżne ???
schronisko Bustryckich, obecnie "Betlejemka" PZA  
gajówka TPN, "Księżówka"  
Stacja badań niwialnych IMGW i Stacja Badawcza Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN  
Strażnikówka TPN "Gawra"  
2 wyremontowane szałasy w 1985 r.    
chatka TPN w Dol. Pańszczycy  
pole namiotowe PZA na Rąbanisku  
chatka TPN w rejonie Psiej Trawki  
       
Dol. Szeroka 5 obiektów budowlanych ???  
       
Dol. Waksmundzka (1875 - 1880) - schronisko Niżniej Równicy w Dol. Waksmundzkiej    
       
Dol. Ważecka (1935 - 1943) - schronisko w pobliżu Jamskiego Stawu spłonęło  
(1937 - po wojnie) - kabiny o przebierania przy kąpielisku nad Jamskim Stawem ???
obozowisko taternickie nad Jamskim Stawem    
       
Dol. Wielicka (1872 - 1874) - schronisko nad Wielickim Stawem zniszczone przez lawinę  
(1878 - 1913) - schronisko MKE "Hunfolvyego" na Mokrej Polanie spłonęło  
(1895 - 1962) - schronisko "Śląski Dom" nad Wielickim Stawem spłonęło

(1926 - 1929) - schronisko narciarskie przy skoczni narciarskiej u

                       wylotu doliny

spłonęło  

(1930 - 1965) - schronisko narciarskie przy skoczni narciarskiej u

                       wylotu doliny

spłonęło  
1969 - hotel górski "Śląski Dom"  
       
Wielki Żleb (1806 - koniec XIX w.) - pierwsze znane schronisko w Tatrach na Kriwiańskiej Polanie, najpierw jako chatka zabezpieczająca projektowaną wycieczkę arcyksięcia Józefa na Krivań.    
(1933 - 1944) - schronisko Ważeckie  spłonęło  
ziemianka partyzancka    
1907 - stara leśniczówka TANAP w Trzech Studniczkach  
nowa leśniczówka TANAP w Trzech Studniczkach    
(1961 - 1999) - schronisko Ważeckie spłonęło  
       
Dol. Za Bramką (1890 - 1917) - altana, przebudowano w 1907    
       
Dol. Za Tokarnią szopa    
obiekt budowlany ???  
       

Dol. Zadnich

Koperszadów

chata na Burdeli    
obiekt budowlany ???  
       
Dol. Zimnej Wody 1865 - niewielkie kamienne schronisko Rainerowa chata, obecnie muzeum i sklepik najstarsze w Tatrach z istniejących
(1875 - 1893) - schronisko MKE  "Różanka" spłonęło  
(1884 - po 1927) - hotel "Kolbach" w pobliżu siodełka zniszczony 
(1884 - 1979) - schronisko pod Kozicą " chata Kamzik" rozebrane
(1894 - 1927) - hotel  "Rozalia" spłonęło  
1928 - hotel "Sport", potem "Hriebienok"  
1936 - pensjonat/schronisko "Bilikowa chata"  
       
Dol. Zuberska 2 poł. XIX w - leśniczówka na Pol. Brestowej
(1928/29 - 1944) - schronisko "Mat'ašákova chata" na Pol. Zwierówka spłonęło
1931 - chatka myśliwska w Salatyńskim Żlebie, w czasie wojny jako szpitalik partyzancki.
1948/49 - schronisko "chata na Zwierówce" na Pol. Zwierówka
1960/62 - dom Horskiej Słuzby
1967/70 - budynek dolnej stacji wyciągu orczykowego w Dol. Przedniej Salatyńskiej
1975 - skansen architektury drewnianej na Pol. Brestowa
1983 - hotel "Primula"
leśniczówka na Pol. Zwierówka
amfiteatr na Pol. Bestowa
pensjonat "Dopravstav"
       
Dol. Żarska (1936/37 - 1944) - schronisko  spłonęło
1949/50 - schronisko "Żarska chata"
1960 - dom Horskiej Służby
"Chata pod Laktom"
4 obiekty budowlane ???
       
Żlebina obiekt budowlany ???  

źródło danych i starych fotografii:

www.tatry-old.prv.pl  

http://kartki.pttk.pl 

www.kw.krakow.pl 

http://pepperoni.fm.pl 

www.galeria.z-ne.pl

http://web.orange.sk/zverovka

http://lasovsky.unas.cz 

http://www.tatry-old.prv.pl 

"Wielka Encyklopedia Tatrzańska" Z i W.H. Paryskich

mapy: Tatry Zachodnie i Tatry Wysokie 1:25000

"Dzieje PTT" Władysława Krygowskiego

"Tatry - świadectwo dawnych widokówek" Ján Gašpar